ISO & KYS UYUMLU Tüm Kalite Süreçlerinizi Tek Platformda Dijitalleştirin: 15 Gün Ücretsiz Deneme Lisansı Hemen Kaydolun
Tüm Kalite Rehberlerine Dön
Denetim & Tetkik Yayın: Güncelleme: 7 dk Okuma Yazar: selfKalite Baş Denetçi Ekibi

İç Tetkik Raporu Nasıl Yazılır? Örnek Bulgu

İç tetkik raporunda hangi bölümler olmalı, bulgu nasıl yazılır? ISO 9001 Madde 9.2 ve ISO 19011'e göre rapor yapısı, örnek bulgu ve sık yapılan hatalar.

İç tetkik raporu, tetkikin amacını, kapsamını, kriterlerini, bulgularını ve sonucunu yazılı hale getiren kayıttır. ISO 9001 Madde 9.2.2, tetkik sonuçlarının ilgili yönetime raporlanmasını ve bu sonuçların kanıtı olarak dokümante bilginin saklanmasını ister. İyi bir rapor, okuyan kişinin sahada bulunmadan neyin, hangi kanıtla, hangi şarta göre tespit edildiğini anlamasını sağlar.

Bu yazıdaki madde numaraları ISO 9001:2015 metnine göredir. Yeni baskı ISO 9001:2026 için geçiş kurallarını IAF belirliyor; kendi geçiş takviminizi belgelendirme kuruluşunuzdan teyit edin.

İç tetkik raporu zorunlu mu?

ISO 9001, belirli bir rapor şablonu dayatmaz. Zorunlu olan, sonuçların ilgili yönetime iletilmesi ve tetkik programının uygulandığını gösteren kayıtların saklanmasıdır. Uygulamada bunun en anlaşılır yolu yazılı rapordur. Belgelendirme denetiminde denetçi genellikle tetkik planını, soru listesini, raporu ve bulgulardan açılan DÖF kayıtlarını birlikte görmek ister.

Standart, raporun kaç gün içinde yazılacağına dair bir süre de vermez. Bu süreyi kendi iç tetkik prosedürünüzde belirleyin ve ona uyun.

İç tetkik raporunda hangi bölümler olmalı?

ISO 19011 yönetim sistemi tetkik rehberi, raporda bulunması önerilen başlıkları sıralar. Bir iç tetkik raporu için aşağıdaki yapı yeterlidir:

BölümNe yazılır?
Tetkik amacıBu tetkikle neyin doğrulanmak istendiği
KapsamTetkik edilen birim, süreç, saha ve dönem
KriterlerStandart maddeleri, prosedürler, yasal şartlar
Ekip ve katılımcılarTetkikçiler ve görüşülen süreç sorumluları
Tarih ve yerTetkikin yapıldığı günler ve lokasyonlar
Bulgular ve kanıtlarUygunsuzluklar, gözlemler, iyi uygulamalar ve dayandıkları kayıtlar
SonuçKriterlerin ne ölçüde karşılandığına dair değerlendirme
Çözülmemiş görüş ayrılıklarıTetkikçi ile birim arasında uzlaşılamayan noktalar
Örnekleme notuTetkikin örnekleme dayandığı ve her kaydı kapsamadığı
DağıtımRaporu alan kişiler ve DÖF sorumluları

Örnekleme notu çoğu şablonda unutulur. Tetkik sınırlı sayıda kaydı inceler; raporda uygunsuzluk çıkmaması, uygunsuzluk olmadığını kanıtlamaz.

Uygunsuzluk bulgusu nasıl yazılır?

Güçlü bir bulgu üç parçadan oluşur: şart (ne isteniyor), kanıt (ne görüldü) ve tespit (aradaki fark). Bu üçlü olmadan yazılan cümle yorum olarak kalır ve birim tarafından kolayca reddedilir.

Aşağıdaki örnek kurgusaldır:

ParçaZayıf yazımGüçlü yazım
ŞartKalibrasyon yapılmalı.ISO 9001 Madde 7.1.5 ve kalibrasyon prosedürü, ölçüm cihazlarının belirlenen aralıkta kalibre edilmesini ister.
KanıtBazı cihazların kalibrasyonu geçmiş.Üretim hattında incelenen 12 cihazdan 2'sinin kalibrasyon tarihinin geçtiği görüldü (cihaz kodları raporda yer alır).
TespitBirim kalibrasyona önem vermiyor.Ölçüm cihazlarının kalibrasyon takibi prosedüre uygun yürütülmemektedir.

Zayıf yazımdaki son cümle kişiye yönelik bir yorumdur. Bulguda niyet değil, gözlenen durum yazılır. Sayı, kayıt numarası ve tarih vermek bulgunun sonradan doğrulanmasını sağlar.

Minör ve majör ayrımı nereden gelir?

ISO 9001 metni minör ve majör diye bir sınıflandırma tanımlamaz. Bu ayrım belgelendirme uygulamasından gelir. İç tetkikte kullanacaksanız ölçütlerini prosedürünüze yazın; tetkikçiden tetkikçiye değişen sınıflandırma raporların karşılaştırılmasını zorlaştırır.

İç tetkik raporu adım adım nasıl hazırlanır?

  1. Saha notlarını aynı gün toparlayın: Kanıtın kayıt numarası ve görüşülen kişi akılda tazeyken yazılsın.
  2. Bulguları kapanış toplantısında paylaşın: Birim bulguyu ilk kez raporda görmemeli; itirazlar burada konuşulur.
  3. Her bulguyu bir şarta bağlayın: Standart maddesi ya da prosedür adı yazılamıyorsa o madde bulgu değil, öneridir.
  4. Sonuç cümlesini yazın: Sürecin kriterleri ne ölçüde karşıladığını kısaca belirtin.
  5. Uygunsuzluklar için DÖF açın: Madde 9.2.2, uygun düzeltme ve düzeltici faaliyetin gecikmeden yapılmasını ister.
  6. Raporu dağıtın ve saklayın: Tetkik sonuçları Yönetimin Gözden Geçirmesi girdisi olduğu için kayıt bulunabilir bir yerde tutulmalıdır.

Yönetime sunulacak özet nasıl hazırlanır?

Üst yönetim her bulguyu tek tek okumaz. Bu yüzden raporun başına yarım sayfalık bir özet koymak işe yarar. Özette şu dört soru cevaplanmalıdır:

  • Tetkik planlanan kapsamı tamamladı mı, kapsam dışında kalan süreç var mı?
  • Kaç uygunsuzluk ve gözlem çıktı, bunlar hangi süreçlerde yoğunlaşıyor?
  • Önceki tetkikin bulguları kapandı mı, aynı konu tekrar etti mi?
  • Yönetimden beklenen bir karar ya da kaynak var mı?

Tekrar eden bulgu en değerli bilgidir, çünkü önceki düzeltici faaliyetin etkili olmadığını gösterebilir. Tetkik programını bir sonraki dönem için planlarken de bu özeti kullanın: Madde 9.2.2, programın önceki tetkik sonuçlarını dikkate almasını ister. Sorunlu süreçlere daha sık gitmek, her birime aynı sıklıkta gitmekten daha çok bilgi verir. Özetin toplantıda nasıl kullanılacağı için Yönetimin Gözden Geçirmesi yazısına bakabilirsiniz.

İç tetkik raporlarında en sık yapılan hatalar nelerdir?

  • Kanıtsız bulgu: Kayıt numarası, tarih ya da örnek sayısı yoksa bulgu tartışmaya açıktır.
  • Çözümü bulguya yazmak: Kök neden bilinmeden çözüm yazılmamalıdır; kök neden analizi DÖF sürecinin işidir.
  • Yalnızca uygunsuzluk yazmak: İyi uygulamaları da kaydetmek raporun kabul görmesini kolaylaştırır.
  • Şablonu kopyalamak: Her yıl aynı cümlelerin geçtiği rapor, tetkikin gerçekten yapıldığı konusunda kuşku uyandırır.
  • Kapanışı takip etmemek: Rapor imzalanınca iş bitmez. Bulgular, faaliyetin etkinliği doğrulanana kadar açık kalmalıdır.

Düzeltici faaliyetin nasıl yürütüleceği için DÖF, 8D ve 5 Neden analizi yazısına, tetkikin planlama aşaması için iç tetkik rehberine bakabilirsiniz.

Raporu yazılımda tutmanın farkı nedir?

Word ya da Excel raporunda en sık kopan bağ, bulgu ile DÖF arasındaki bağdır: rapor bir klasörde, aksiyon başka bir tabloda kalır. selfKalite'de yıllık tetkik planı ve standart bazlı soru listeleri sisteme tanımlanır, bulgular sahadan mobil olarak kaydedilir ve bulgudan tek tıkla DÖF açılır. Denetim raporu çıktısı alınır; DÖF ise aksiyonlar tamamlanıp etkinlik kontrolü yapılmadan kapatılamaz. Modüllerin tamamı için kalite yönetim sistemi yazılımı sayfasına, bulgu sonrası akış için DÖF takip programı sayfasına bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

İç tetkik raporunu kim yazar?

Tetkiki yürüten tetkikçi, ekip varsa baş tetkikçi yazar. Rapor, tetkik edilen birimin sorumlusuyla paylaşılır; prosedürünüzde tanımlıysa kalite yöneticisi onaylar.

İç tetkik raporu kaç yıl saklanmalı?

ISO 9001 belirli bir saklama süresi vermez. Süreyi kayıt kontrolü prosedürünüzde belirleyin; varsa yasal ve müşteri şartlarını da gözetin.

Uygunsuzluk çıkmazsa yine rapor yazılır mı?

Evet. Madde 9.2.2 yalnızca uygunsuzlukların değil, tetkik sonuçlarının raporlanmasını ister. Bu durumda kapsam, incelenen örnekler ve sonuç cümlesi yine yazılır.

Gözlem ile uygunsuzluk arasındaki fark nedir?

Uygunsuzluk, bir şartın karşılanmamasıdır ve düzeltici faaliyet gerektirir. Gözlem ya da iyileştirme fırsatı ise şart ihlali değildir; önlem alınmazsa ileride soruna dönüşebilecek bir noktayı işaret eder.

Tetkikçi kendi birimini tetkik edebilir mi?

Madde 9.2.2, tetkikçilerin tarafsızlığı sağlayacak şekilde seçilmesini ister. Bu nedenle tetkikçi kendi işini tetkik etmemelidir; küçük işletmelerde birimler arası çapraz tetkik ya da dış tetkikçi kullanılabilir.

Kalite Süreçlerinizi Hatasız Yönetin

selfKalite'nin sunduğu akıllı DÖF akışı, doküman revizyon kontrolü ve risk matrisiyle tüm ISO süreçlerinizi dijitalleştirin.

15 Gün Ücretsiz Deneyin

selfKalite ile ilgili: KYS modülleri · Desteklenen ISO standartları · Lisans paketleri · Sıkça sorulan sorular · Demo talebi

İlginizi Çekebilecek Diğer Kalite Rehberleri